Mệt mỏi không phải do thiếu dinh dưỡng mà vì “thiếu năng lượng”

Khi bị mệt mỏi và kiệt sức, nhiều người thường nghĩ đến việc bổ sung các chất dinh dưỡng để phục hồi thể lực. Tuy nhiên theo Đông y, nguyên nhân sâu xa của tình trạng này là do bị thiếu năng lượng.  

Trung y tin rằng lý do con người có thể di chuyển, suy nghĩ, phát triển và duy trì sự sống không chỉ phụ thuộc vào vật chất hữu hình mà còn phụ thuộc vào một nguồn sinh lực vô hình và quan trọng là “khí”.

“Hoàng Đế nội kinh” nói mạng sống của con người là sự tích tụ khí, khi nó tụ lại thì dẫn đến sự sống, và khi nó phân tán thì dẫn đến cái chết. Khí được coi là một lực quan trọng thúc đẩy hoạt động sống và là nền tảng của sức khỏe con người.

“Khí” là gì?

Theo Trung y, “khí” không phải là không khí, cũng không phải là một chất nào đó theo định nghĩa khoa học hiện đại. Nó được phản ánh trong quá trình trao đổi chất của cơ thể, tuần hoàn máu, chức năng của các cơ quan và trạng thái tinh thần của con người.

Người xưa tin rằng trời đất tràn đầy sức sống và năng lượng, vạn vật đều lớn lên nhờ nhận được “khí” của trời đất.

“Tố Vấn“ chép rằng “Khí là nền tảng của con người.”

Trung y cho rằng khi cơ thể con người có đủ “khí” thì sẽ tràn đầy năng lượng, suy nghĩ minh mẫn, giấc ngủ ổn định và cảm giác thèm ăn bình thường. Nhưng khi khí không đủ sẽ dễ bị mệt mỏi, lười biếng, khó thở và thiếu năng lượng.

Vì vậy, cơ thể con người có khỏe mạnh hay không thì không chỉ phụ thuộc vào lượng thức ăn được ăn vào, mà còn phụ thuộc vào việc thức ăn có thể chuyển hóa thành năng lượng sống hay không. “Khí”  này thực chất đề cập đến năng lượng.

Tại sao có người ăn nhiều mà vẫn cảm thấy mệt mỏi?

Trung y cho rằng sức sống của thực vật cũng là biểu hiện của “năng lượng”. Thực vật phát triển trong môi trường tự nhiên, hấp thụ ánh sáng mặt trời, mưa, sương và chất dinh dưỡng của đất, trải qua những thay đổi theo mùa và tích lũy dần năng lượng của trời và đất. Vì vậy, những nguyên liệu có chu kỳ sinh trưởng dài hơn và trưởng thành tự nhiên thường được coi là chứa đủ sức sống.

Ví dụ, nhân sâm hoang dã đã phát triển trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ, hấp thụ năng lượng tự nhiên của môi trường núi rừng trong một thời gian dài. Vì vậy, nó được coi là một loại thuốc bổ khí tốt trong Trung y.

Khái niệm này không chỉ tập trung vào thành phần hóa học của nó mà còn tập trung vào sức sống được tích lũy bằng cách hấp thụ năng lượng của vũ trụ và trái đất trong quá trình phát triển lâu dài của nó.

Khí đủ thì không nghĩ đến đồ ăn

Trong nhân gian có một câu nói phổ biến là: “Khí đủ thì không nghĩ đến đồ ăn. Khí thiếu thì thường nghĩ đến đồ ăn”.

Theo quan điểm của Trung y, khi cơ thể con người chứa đầy khí huyết và các chức năng của các cơ quan nội tạng được phối hợp thì cơ thể có thể sử dụng tinh hoa của thực phẩm một cách hiệu quả nên sẽ không có nhu cầu ăn uống quá mức. Mặt khác, khi “khí” bị thiếu, cơ thể có thể liên tục tìm kiếm các chất bổ sung với hy vọng nhận được nhiều sự hỗ trợ hơn thông qua thực phẩm.

Vì vậy, một số người dù đã ăn nhiều vẫn cảm thấy mệt mỏi; họ vẫn không thể vực dậy tinh thần ngay cả khi đã uống nhiều loại nước tăng lực. Trung y tin rằng vấn đề có thể không nằm ở việc ăn vào không đủ, mà nằm ở khả năng vận chuyển thức ăn của cơ thể giảm và không có khả năng chuyển hóa thức ăn thành khí và máu một cách hiệu quả.

Điểm mấu chốt là nếu tinh thần thiếu thốn thì cơ thể cần ăn nhiều; nhưng ăn nhiều hơn chỉ có thể duy trì tình trạng hiện tại của bạn chứ không thể làm cho tình trạng của bạn tốt hơn.

Chăm sóc sức khỏe thực sự không chỉ là bổ sung dinh dưỡng

Xã hội hiện đại giàu có về vật chất và con người dễ dàng có được nhiều dinh dưỡng hơn. Tuy nhiên, mệt mỏi, lo lắng, mất ngủ và các vấn đề sức khỏe vẫn rất phổ biến.

Trung y tin rằng sức khỏe của con người đến từ khí huyết đầy đủ, cân bằng âm dương và sự hài hòa của các cơ quan nội tạng, thay vì chỉ đơn giản là tăng cường bổ sung chất dinh dưỡng. Thức khuya trong thời gian dài, căng thẳng tinh thần quá mức, thiếu tập thể dục, lối sống ít vận động và các lối sống khác có thể làm cạn kiệt “khí” của cơ thể.

Vì vậy, dưỡng khí không chỉ là ăn uống mà còn bao gồm việc duy trì lịch sinh hoạt đều đặn và theo nhịp sinh học; vận động vừa phải để thúc đẩy khí huyết lưu thông; duy trì một tâm tình bình hòa và tránh tiêu hao cảm xúc quá mức; ăn uống điều độ và không ăn quá nhiều; gần gũi với thiên nhiên và cảm nhận sự thay đổi của bốn mùa.

Những thói quen sinh hoạt tưởng chừng đơn giản này chính là cách “bồi bổ nguyên khí” được các danh y thời xưa nhấn mạnh.

Theo Vision Times